سنسور خورشیدی ایرانی; چشم ماهواره های با دقت بالا و قیمت یک سوم نمونه خارجی

به گزارش ایسنا، در مأموریت‌های فضایی، دانستن «دقیقاً به کجای ماهواره نگاه می‌کند» به اندازه پرتاب مهم است. کوچکترین اشتباه در جهت گیری می تواند یک ماموریت چند میلیون دلاری را بی اثر کند. در چنین شرایطی سنسورهای خورشیدی به عنوان یکی از اجزای حیاتی سیستم کنترل موقعیت ماهواره ای وظیفه تعیین موقعیت ماهواره نسبت به خورشید را بر عهده دارند. اکنون یک شرکت دانش بنیان ایرانی با ساخت حسگر خورشیدی نسل ششم گامی عملی در مکان یابی این فناوری حساس برداشته است. سنسوری که نه تنها پاسخگوی نیاز داخلی است، بلکه دارای مزیت فنی و اقتصادی قابل توجهی نسبت به نمونه خارجی است.

با توجه به عملکرد این حسگرها، تمامی ماهواره های طراحی شده در ایران از این سنسورها استفاده می کردند که از جمله آنها می توان به ماهواره های نور 1 و 2، چمران، فجر، کوثر و هد اشاره کرد.

فرهاد هاتف یکی از محققین و مسئول فنی این شرکت دانش بنیان در گفت و گو با ایسناوی با بیان اینکه این شرکت در سال 1386 با هدف تحقیق، فناوری و تولید سیستم های سخت افزاری و نرم افزاری عمومی و پیشرفته در حوزه علمی و مهندسی تاسیس شد، گفت: یکی از محصولات ما، ستاره شمال یاب است. این محصول یک سنسور دقیق است که جهت شمال جغرافیایی را با آنالیز تصویر آسمان مشخص می کند. این دستگاه از یک دوربین کالیبره شده استفاده می کند و داده ها را در زمان واقعی پردازش می کند. کاربر می تواند جهت شمال را با دقت بالا و بدون نیاز به ابزار اضافی بیابد.

وی تعیین سریع و دقیق جهت شمال، استفاده از دوربین کاملاً کالیبره شده، عملکرد پایدار در محیط های مختلف و مناسب برای کاربردهای ناوبری و موقعیت یابی را از ویژگی های اصلی یک ستاره شمال یاب دانست و اظهار داشت: این سنسور پس از دریافت تصویر، موقعیت ستارگان را بررسی کرده و نتیجه را مستقیماً به کاربر نمایش می دهد. طراحی کارآمد و الگوریتم های پیشرفته باعث افزایش سرعت و دقت عملکرد دستگاه می شود.

هاتف نسل ششم سنسور خورشیدی را جدیدترین نسخه این سنسور خواند و ادامه داد: این سنسور در انواع مختلف تک CCD و دو CCD برای ماهواره های سبک و سنگین استفاده می شود و وظیفه اصلی آن تعیین موقعیت ماهواره نسبت به بدنه آن با استفاده از نور خورشید است. این محصول از سال 2018 تجاری شده و کاملا دانش بنیان است.

به گفته وی، سنسور خورشیدی ماهواره ای SunSensor-06 جهت بردار موقعیت خورشید را نسبت به بدنه ماهواره اندازه گیری می کند و داده های دقیق را به سیستم کنترل نگرش (ADCS) ارسال می کند. بنابراین این سنسور خورشیدی نقش مهمی در حفظ ثبات و جهت گیری ماهواره در مدار دارد.

وی یادآور شد: علاوه بر این سنسور خورشیدی ماهواره ای SunSensor-06 با دقت 0.5 درجه و میدان دید 60± درجه عمل می کند. مصرف برق آن کم است و ابعاد و وزن جمع و جور دارد. در نتیجه نصب و ادغام آن با ماهواره های سبک وزن آسان بوده و کارایی ماموریت افزایش می یابد. از طرفی خانواده سنسورهای خورشیدی در مدل های مختلفی تولید می شوند. برخی از مدل ها برای ماموریت های دقیق و حساس استفاده می شوند. در حالی که بقیه برای کاربردهای استاندارد و کم هزینه مناسب هستند. این امکان انتخاب مناسب بر اساس الزامات ماموریت را فراهم می‌کند و انعطاف‌پذیری طراحی را افزایش می‌دهد.

هاتف با بیان اینکه مهندسان فضایی این سنسور زاویه خورشید را جزء کلیدی زنجیره اندازه گیری ADCS می دانند، گفت: به این ترتیب سنسور خورشیدی ماهواره ای SunSensor-06 با ترکیبی از دقت، میدان دید وسیع و مصرف انرژی کم راه حلی مطمئن برای جهت گیری ماهواره ای در محیط های سخت فضایی ارائه می کند.

این محقق افزود: از این حسگر تا به امروز بیش از 200 دستگاه در مراکز مختلف از جمله صنایع فضایی، دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی ارائه شده است.

وی در خصوص مقایسه با نمونه خارجی گفت: نمونه خارجی مشابه این سنسور محصول مشترک انگلستان و شمال آفریقا به نام SS411 است که قیمت آن 12 هزار دلار است در حالی که محصول ما با عملکرد بیشتر و کیفیت بهتر فقط بین 2 تا 5 هزار دلار موجود است.

هاتف خاطرنشان کرد: از ویژگی های محصول ایرانی نسبت به نمونه خارجی می توان به دقت یکسان در زاویه تابش نور خورشید (60 تا 65 درجه)، تحمل تابش پنج برابر بهتر، توان ورودی 150 میلی وات و ابعاد کوچکتر نسبت به تمامی رقبای خارجی اشاره کرد.

انتهای پیام