به گزارش بنکر (Banker)، در شرایطی که حداقل دریافتی یک فرد شاغل با دو فرزند در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده، بررسیها نشان میدهد هزینه تهیه سبد حداقلی مواد غذایی برای یک خانواده چهار نفره در دیماه به بیش از ۱۴ میلیون و ۲۶۰ هزار تومان رسیده است.
این یعنی تنها تأمین خوراک، فراتر از کل حداقل حقوق ماهانه قرار گرفته و عملاً دخل و خرج خانوار با هم نمیخواند.
جهش بیسابقه قیمت خوراکیها در زمستان
بر اساس دادههای رسمی، شاخص قیمت کالاهای خوراکی و آشامیدنی در اولین ماه زمستان نسبت به مدت مشابه سال قبل نزدیک به ۹۰ درصد افزایش داشته است. تورم ماهانه این گروه کالایی نیز به حدود ۱۴ درصد رسید؛ رقمی که در مقایسه با آذرماه، بیش از دو برابر شده و فشار سنگینی به بودجه خانوار وارد کرده است.
حذف ارز ترجیحی و شوک قیمتی
در هفته سوم دیماه، سیاست ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای اغلب کالاهای اساسی (بهجز گندم و دارو) کنار گذاشته شد.
این تصمیم، همانطور که انتظار میرفت، موج جدیدی از افزایش قیمتها را بهویژه در بازار خوراکیها رقم زد. وزیر اقتصاد نیز اعلام کرده اثر این تغییر سیاست، دستکم تا دو ماه در تورم ماهانه دیده خواهد شد و پس از آن فروکش میکند.
کالابرگ؛ مُسکن موقت یا راهحل واقعی؟
دولت همزمان با حذف ارز ترجیحی، طرح پرداخت کالابرگ را با هدف حمایت از معیشت خانوارها آغاز کرد. طبق این طرح، به هر نفر ماهانه یک میلیون تومان اعتبار برای خرید کالاهای اساسی اختصاص داده میشود.
با این حال، محاسبات نشان میدهد حتی با احتساب کالابرگ برای یک خانواده چهار نفره، مجموع درآمد و حمایت دریافتی آنها به شکلی است که حدود ۸۶ درصدش صرف تأمین سبد غذایی میشود؛ رقمی که نسبت به سال گذشته هم افزایش یافته است.
تورم جلوتر از حقوق میدود
طبق گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطهای خوراکیها و آشامیدنیها در دیماه به حدود ۸۹.۹ درصد رسیده است. این یعنی خانوارها برای خرید مواد غذایی، نسبت به دیماه سال گذشته تقریباً دو برابر هزینه کردهاند؛ در حالی که حداقل حقوق چنین رشدی را تجربه نکرده است.
حداقل حقوق ۱۴۰۴ چقدر است؟
بر اساس مصوبه شورای عالی کار، حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۴ با افزایش ۴۵ درصدی به حدود ۱۰ میلیون و ۳۹۰ هزار تومان رسیده است.
با اضافه شدن حق تأهل و حق اولاد برای دو فرزند، دریافتی نهایی یک کارگر متأهل با دو فرزند به حدود ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان میرسد؛ رقمی که برای پوشش کامل هزینه خوراک یک خانواده کافی نیست.
خانواده چهار نفره زیر فشار هزینهها
ثبات نسبی حقوق در مقابل رشد تند قیمت مواد غذایی باعث شده خانوارهای چهار نفره، بهویژه در ماههای اخیر، با چالش جدی در تأمین نیازهای اولیه روبهرو شوند.
تجربههای قبلی حذف ارز ترجیحی نیز نشان داده که اثرات تورمی آن معمولاً چند ماه ادامه دارد و تنها به کالاهای اساسی محدود نمیماند.
اثر دومینویی گرانی
افزایش قیمت اقلام خوراکی تنها به همین گروه ختم نمیشود. بالا رفتن هزینه مواد اولیه، روی سایر کالاها و خدمات هم اثر میگذارد؛ آن هم بدون اینکه برای این بخشها حمایت جبرانی مشخصی در نظر گرفته شود.
وزیر اقتصاد اخیراً اعلام کرده که اثر حذف ارز ترجیحی پس از گذشت دی و بهمن کاهش مییابد و از ماه سوم، تورم ماهانه روند نزولی خواهد گرفت. با این حال، تا زمانی که این وعدهها در عمل محقق نشود، فشار اصلی همچنان بر دوش خانوارها باقی میماند.
به کانال تلگرام بنکر بپیوندید
منبع: دنیای اقتصاد
